سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۳۹۷  |   22  ژانويه  2019   |         

  صفحه اصلی   |  خبرها  |  يادداشت  |  مقاله  |  گفتگو  |  گزارش  |  تصاوير  |  ارتباط با ما  |  درباره ما  |  خروجي RSS

يادداشت

ما در جهانی به سر می‌بریم که در آن 84% از انسان‌ها پیرو ادیان هستند و پیش‌بینی می‌شود که این رقم در سال‌های آتی افزایش پیدا کند

این پدیده هزاران سال ملازم تمدّن بشری بوده است ....
 

الوین پلانتینگا برنده جایزه تمپلتون شد / پلانتینگاکیست ؟

فعالیت پیشگامانۀ فلسفی پلانتینگا در اواخر دهۀ 1950 آغاز شد؛ یعنی زمانی که فلاسفۀ آکادمیک عموماً فلسفۀ دینی را قبول نداشتند.....
 

نواندیشان دینی یا معارضان سیاسی

اما اگر این معارضه بتواند حوزه علمیه را به تحریک وادارد و حوزه بتواند برای معضلات سیاسی- اجتماعی و فرهنگی روز، نسخه‌ای کارآمد تولید کند، می‌توان یک خاصیت تحریک‌کنندگی برای معارضان سیاسی یعنی نواندیشان دینی قائل بود....
 

دکتر داوری : تکرار حرف‌های قرون شانزدهم و هفدهم اروپا را نباید نواندیشی دانست

در جایی که تفکر ضعیف است زبان و اصطلاح‌سازی هم دچار پریشانی و آشفتگی می‌شود...........
 

دکترسعید زیباکلام : خطر انحلال انقلاب در نظام استكباري / سناریوی دولت در مذاکرات هسته ای اشتباه است

دکترسعید زیباکلام
 

مقاله

نسبت نظریه و نظریه‌سازی با رفع مشکلات بومی

به گمان من، ما پیش از اینکه در این مسیر پیشتر رویم و گامهای مؤثر و جدی در قالب سیاستگذاری و طراحی برنامههای اجرایی برداریم، باید اندکی درنگ کنیم و بیندیشیم به راستی چه میزان موازین مبنایی فرهنگی و تمدنسازی ما با فرنگیها شباهت دارد...
 

تحول درنظام جهانی مدرن

پیشرفت لفظ آشنایی است و به ظاهر در معنی‌اش هم ابهامی نیست؛ بنابراین، اگر از ما بپرسند پیشرفت ....
 

طراحی الگوی پیشرفت امری متودیک و روشمند است

لزوم استفاده نظام مند از محصولات خالص علم و فلسفه در نظام سازی ، تبیین سیستم و طراحی الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت .............
 

مهم : مباحثی عمومی از مدیریت اسلامی / انسانی

هلاکت محتوم در استبداد رأي / چراباید با منتقدین مشورت و با مخالفین به گفتگو نشست . . . .
 

قبض و بسط انسان

درمقاله حاضر نويسنده با تشريح روند صيرورت و شدن انسان از حالتي به حالت ديگر كه در طول زندگي براي او رخ مي دهد........
 

گفتگو

مردم را به کتاب خواندن ارجاع بدهید. فلسفه فست فود نیست که در خیابان راه بروند و بخورند بلکه مردم باید مطالعه کنند

دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی
 

چرا شهید بهشتی معمار قانون اساسی جمهوری اسلامی شد ؟

شهید بهشتی می گفت برپایی جامعه آرمانی اسلام، علاوه بر دانش چیستی، نیازمند دانش چگونگی نیز است .......
 

در غياب فلسفه، آينده‌اي در كار نيست / كاربردهاي فلسفه در زندگي امروز

اگر امروز بگويند بساط فلسفه را از علم و آموزش كشور برچينيم واقعا چه خلأيي ايجاد مي‌شود؟ ..........
 

در برنامه‌هاي بين‌المللي اسلام موحّد و ملحد، مسيحي و كليمي مانند مسلمانان حضور دارند

به گزارش ایلام نیوز از خبرحوزه آیت‌الله العظمی جوادی‌آملی دردیدار پروفسور مارکو ساسولی استاد برجسته حقوق بین الملل بشر ...
 

فلسفه اساسا با نقد آغاز می‎شود، فلسفه یعنی نقد، در واقع باید بگویم که فلسفه غیرنقادانه وجود ندارد

حال اگر بخواهیم که فرهنگ نقد و نقادی در حوزه و دانشگاه رونق بگیرد. این‎که ما بتوانیم روبه‎روی کسی که اندیشه‎اش با ما مخالف است بنشینيم، به او امکان اظهار نظر و بیان عقیده‎اش را بدهیم .........
 

گزارش

فدریکا موگرینی : اسلام جایگاه طبیعی خود را در جامعه اروپا دارد و دلیل آن هم تاثیر آشکار آن بر سبک زندگی اروپایی است

سفرجوانان اروپایی برای پیوستن به داعش چالش بزرگ اتحادیه اروپا.............
 

سخنرانی دکتر دینانی پیرامون شخصیت عرفانی حضرت امام

امام خمینی را وادارکردند چیزی نگوید/ مگر نماز اسرار دارد؟.............
 

روایت وگزارش دکتر حسن عباسی از یک دین جدید

وقتی استادهای دانشگاه های شما نمی دانند که اینترنت یک ابزار نظامی است، همه فکر می کنند بعد از مودم و کامپیوترشان هیچ چیز دیگری نیست، نمی دانند که هر کاری پشت مودم انجام می دهند . . . . .
 

آمار

تعداد مطالب سايت: ۱۴۰۳

كاربر حاضر در سايت: ۱۴۳۱ نفر

مشاهدات:
امروز: ۲۲۶۲ مرتبه
بهمن ماه: ۴۵۸۰ مرتبه
كل مشاهده: ۸۰۸۹۹۹۹ مرتبه
بیشترین: ۱۲۰۴۷ - ۱۹/۳/۱۳۹۱

 خروجي RSS

RSS 2.0

 

حوزه های علمیه و نظارت استصوابی فقه/ فقه مساوی با دین نیست؛ بلکه جزئی از آن است

لينك ثابت (كد مطلب= 1365 )                            تاريخ انتشار:  ۲۱ مرداد ۱۳۹۷                      دفعات مشاهده: 144   
 نويسنده:            

حوزه های علمیه و نظارت استصوابی فقه/ فقه مساوی با دین نیست؛ بلکه جزئی از آن است

رضا بابائی

مسائل و مباحث دینی را می‌توان در سه گروه خلاصه کرد: اعتقادات، اخلاق و احکام. حوزه‌های علمیه، بیشترین وقت و سرمایه‌های خود را صرف استنباط احکام فرعی می‌کنند و از همین رو فقه‌محوری ، مهم‌ترین شاخصۀ حوزه‌های علمیۀ شیعی است.

از این رهگذر، فقه از متولی رسمی، مقتدر و سازمان‌یافته‌ای برخوردار شده است؛ برخلاف مباحث اعتقادی و تاریخی که خانه‌ای مستقل و مناسب با شأن و ماهیت خود نداشته، در دولت‌سرای فقه اجاره‌نشینی می‌کنند.

قیمومیت فقه بر تاریخ و اعتقادات، مورخ و متکلم را در سایۀ فقها می‌نشاند و به آنان منصبی بیش از «فضلای حوزه» نمی‌دهد. بدین ترتیب، تأثیرگذاری تاریخ‌دانان در مسائل تاریخی، و متکلمان در حوزۀ اعتقادات، هرگز در حد و اندازۀ مراجع فقهی نخواهد بود. به عبارت دیگر، جایگاه بلند و معتبر فقها در حوزه‌های شیعی، موجب شده است که پرچم مباحثات و منازعات اعتقادی و تاریخی نیز در دست آنان باشد و در تاریخ و باورشناسی نیز فصل الخطاب محسوب گردند. 

جز فقه، هیچ دانشی در حوزه، چنان بلوغ و استقلالی نیافته است که بتواند برای خودش تصمیم بگیرد و اعلام نظر کند؛ بلکه دستاوردهای هر علمی باید نخست از صافی فقه بگذرد تا اظهار آن بدون مانع و کشمکش باشد. فقه، ناظر و دیده‌بان دانش‌های دیگر است و دستاوردهای آنها را با موازینی که می‌شناسد، می‌سنجد.

تکفیر «وحدت وجود» در برخی رساله‌های فقهی، نمونه‌ای تاریخی برای نظارت استصوابی فقه بر عرفان است. از همین دست است داوری در منازعات تاریخی که اظهار نظر دربارۀ آنها به دانشی وسیع و گسترده و تخصصی نیاز دارد؛ اما فقها بیش از مورخان در سرنوشت این منازعات مؤثرند. بارها تجربه شده است که تاریخ‌دان یا متکلم يا محدثی، خواسته است در مسئله‌ای مربوط به حوزۀ تخصصی‌اش، راهی دیگر پیش نهد یا فهمی متفاوت ارائه دهد، اما نتوانسته و دیر یا زود تسلیم شده است. این واقعیت، بدین معنا است که تکلیف منازعات تاریخی و کلامی را، اندیشۀ فقهی و راهکارهای مألوف در فقه روشن می‌کند.

بدین ترتیب، منابع و روش‌های اجتهاد فقهی، در برررسی‌های تاریخی و کلامی و فلسفی و عرفانی نیز حضوری پررنگ و قاهرانه می‌یابند. کتاب‌هایی با چهرۀ تاریخی یا کلامی که فقیهان نوشته‌اند، بیشتر به روش فقهی و سرشار از منابعی است که بیشتر منزلت فقهی دارند تا اعتبار تاریخی یا کلامی. میزان اعتبار «خبر واحد» در فقه و انتقال آن به مباحث تاریخی و کلامی، از پیامدهای نگاه فقیهانه به تاریخ و کلام است. 

کلام و تاریخ و فلسفه و عرفان و تفسیر در حوزه‌های علمیه، نیاز به استقلال بیشتری دارند تا بتوانند به وظایف خود به‌درستی عمل کنند. بسیاری از فقهای بزرگوار شیعه، همچون آیت الله العظمی بروجردی، با همۀ اعتبار عام و جایگاه بلند حوزوی، استقلال علوم دیگر را کم‌وبیش پذیرفته بودند و بیرون از تخصص و مسئولیت‌های خود مداخله نمی‌کردند؛ یعنی تاریخ را به تاریخ‌دان و کلام را به متکلمان سپرده بودند؛ مگر به‌ضرورت و پس از فشارهای بسیار از ناحیۀ دیگران. بدین رو برخی از آنچه امروز تابو شده است و کمتر می‌توان دربارۀ آن چندوچون کرد، در زمان ایشان، موضوع بحث‌های دامنه‌دار در متن حوزه بود. در دوره‌هایی که بزرگانی همچون سید مرتضی و شیخ مفید بر حوزه‌های علمیه ریاست داشتند، متکلم یا مفسیر قرآن، منزلتی همسان با فقیه در حوزه داشت و مهم‌ترین آثار کلامی و تفسیری و تاریخی شیعه نیز در همان زمان‌ها به نگارش درآمد. اگر کسی در این دعوی تردید دارد، برون‌داد حوزۀ بغداد و نجف(در زمان ریاست شیخ طوسی و شاگردانش) را با آنچه در قرن‌های اخیر از حوزه‌های علمیۀ قم و نجف انتشار یافته است، بسنجد. برای نمونه، مهم‌ترین آثار شیخ مفید، در علم کلام و عقاید است؛ همچون: اوائل المقالات، شرح عقاید صدوق، اجوبه المسائل السرویه، نکت الاعتقادیه. کتاب‌های مهم تاریخی شیعه را نیز همو نوشت: الارشاد و الجمل. سید مرتضی نیز بیش از آنکه فقیه باشد، متکلم بود. کسی که تاریخ حوزه‌های علمیه را بررسیده است، نیک می‌داند که پیشتر نه کلام و تاریخ در سایۀ فقه بود و نه فقیه دعوی مرجعیت عام برای همۀ علوم حوزوی داشت؛ بلکه هر یک به‌استقلال بخشی از اطلس دین را رسم می‌کرد.
سیطرۀ فقه و هر علم دیگری بر سایر علوم، آثاری بر جای می‌گذارد که در درازمدت نه به نفع قاهر است و نه به سود مقهور. اکنون صدها، بل هزاران مسئلۀ فرعی وجود دارد که حل آنها فقط با سرانگشت اجتهاد فقهی ممکن است؛ البته فقهی که واحد الهمّ و الغمّ است، نه فقهی که بار تاریخ و اعتقادات و عرفان و فلسفه و سیاست را هم به دوش می‌کشد.

فقیه بزرگواری که در منازعات کلامی و تاریخی نیز میدان‌داری می‌کند و پرچم جبهۀ شیعه را بر دوش می‌کشد، باید در همۀ شاخه‌های دین‌شناسی و علوم حوزوی سرآمد یا دست‌کم متخصص باشد. چنین جامعیتی به‌تحقيق ناممكن است؛ پس چاره‌ای هم جز این نیست که هر کس در حوزۀ تخصصی و مسئولیت صنفی خود اقدام کند. فقه مساوی با دین نیست؛ بلکه جزئی از آن است. دین‌شناسی، مجموعه‌ای از دانش‌های پیچیده و گسترده است که صاحب‌نظری در هر یک از آنها ممکن نیست مگر به قیمت بیگانگی از سایر علوم. پس هر دانشی و دانشمندی باید به مسئولیت‌های ویژۀ خود قناعت کند و همۀ همت خود را بر همان بگمارد، تا دین‌شناسی چهره‌ای متوازن و معقول بیابد؛ وگرنه عضوی از این چهره، همۀ آن را می‌پوشاند./ دین آنلاین

  ارسال خبر به پست الكترونيك

تصوير روز


 روز جهانی فلسفه

 


 کریمه اهل البیت

 


  متفاوت یا ناهماهنگ ؟

 


 همچنان در خط مقدم

 


 امین جامعه شناسی ایران

 


 فضا "باز"شود

 


 اولین ناو هواپیمابر چینی به آب انداخته شد

 


 چین اول است

 


 نظر مهاجرانی در خصوص خروج آمریکا از برجام

 


 به آمریکا اعتماد نکنید

 
 نظرات شما:

 

 نام
 پست الكترونيك:

نظر :

 


آخرين به روز رساني:  یک‌شنبه ۲۲ فروردین ۱۳۹۵ | زمان بارگزاري صفحه:  0/5703 ثانيه

 

© كليه حقوق اين مجموعه طبق قوانين نرم افزاري متعلق به ايلام نيوز - پايگاه خبري و تحليلي مي باشد.