سر خط خبرها

الاهیاتِ برجام Theology of JCPOA

مبتنی بر پیش‌گفتار و مقدمه و همچنین متنِ عمومی برجام ، این برنامه براساسِ تعهد کشورهای امضاء‌کننده نسبت به اهداف و اصول ملل متحد، مندرج در منشورِ این سازمان، شکل گرفته و در راستایِ یک تغییرِ بنیادین در رویکرد این کشورها به برنامۀ هسته‌ايِ ایران در جهت کمک

الاهیاتِ برجام

Theology of JCPOA

یونس احمدی: دکترایِ دین‌پژوهی دانشگاه ادیان

 تلخیصی از متن اصلی

مبتنی بر پیش‌گفتار و مقدمه و همچنین متنِ عمومی برجام ، این برنامه براساسِ تعهد کشورهای امضاء‌کننده نسبت به اهداف و اصول ملل متحد، مندرج در منشورِ این سازمان، شکل گرفته و در راستایِ یک تغییرِ بنیادین در رویکرد این کشورها به برنامۀ هسته‌ایِ ایران در جهت کمک به صلح و امنیتِ منطقه‌ای و بین‌المللی ترتیب یافته‌است.

همچنین طرفین گواهی داده‌اند که اجرایِ این برنامه در حسنِ نیت و فضائی سازنده، بر مبنای احترامِ متقابل صورت گرفته و خود را موظف ساخته‌اند که از هرگونه اقدامِ مغایر با نص، روح و هدف آن که سبب تخریب اجرای موفق این توافق‌نامه می‌شود، خودداری ‌نمایند.

طرحی مشترک و همه‌جانبه از رفتارها JCPOA، یا با تعریف مشهورِ آن برنامۀ جامعِ اقدامِ مشترک؛ برجام، به دنبالِ تجربه‌ای نه‌چندان عمومی برای شکل‌گیری یک واقعیتِ سیاسی  Political fact در عرصۀ منطقه‌ای و بین‌المللی، در دنیایِ معاصر است.

واقعیتی که باتوجه به آنچه در متنِ این توافق‌نامه به صراحت آمده است، حداقل دارای سه مشخصۀ بنیادین و راهبردی است:

یک: براساسِ تعهد  commitmentبه اصول منشور و سازمانِ ملل متحد صورت گرفته است.

دو: با تغییرِ بنیادین در رویکرد fundamental shift in their approach این کشورها به موضوعِ مورد مذاکره یعنی برنامۀ هسته‌ای ایران شکل گرفته است.

سه: کشورهایِ عضوِ برنامه باید از هرگونه اقدامِ مخالف با ادبیات و نصletter، مرام و روح spirit، و منظور و هدف intent آن پرهیز نمایند.

آنالیز و بررسی‌هایِ شناخت‌شناسانه و علمی نشان می‌دهد برخورداری از الاهیات و فلسفه و پارادایم، اتکاء بر نظریۀ علمی و طراحی مدلِ معتبر از آن از اصول بدون جایگزین در تولید و گسترش معرفتِ علمی معتبر از واقعیت است که این امر طبیعتاً در شکل‌گیری معاهدۀ برجام به عنوان یک تجربه معاصر در مراودات و معاهدات بین‌المللی دیده می‌شود.

آنچه برجام را شکل می‌دهد و به عنوان پشتوانه بنیادین آن مطرح است و در واقع روح این معاهده محسوب می‌شود نوعی چند جانبه‌گرائی و گرایش به صلح و گفت و گویِ جهانی ناشی از  فلسفه‌ای جهانی و الاهیاتی بین‌المللی است که با استفاده، بهره‌گیری و عبرت از بسیاری کنش‌های پرهزینۀ تاریخی برای نوع انسانی به دست آمده‌ است. بی‌تردید مشارکت متوازن کشورها در چنین معاهداتی به گسترش صلح، دموکراسی، کرامت و دیالوگِ میان انسانها در نظامِ جهانی یاری می‌رساند.

 به همین مناسبت ورود هر جامعه یا کشور به چنین مناسباتی مانند آنچه در برجام رخ داده‌است باید مبتنی بر عمیق‌ترین و ژرف‌ترین نگرشِ نخبگانی و اندیشه‌‌ورزی‌های فلسفی و الاهیاتیِ آنها باشد. تجربه برجام نشان می‌دهد که بر نخبگان کشور در حوزه‌های دینی و مراکز دانشگاهی فرض است که مبتنی بر سرمایۀ معاصر و تاریخیِ اندیشه و فرهنگ در کشور ، از دل سنتهای دینی و فرهنگ ملی، از سوئی و از سوی دیگر اندیشه‌ورزی‌های مدرن و نو‌ اندیشی‌‌های مبتنی بر ضرورت‌هایِ عصری‌نگر و متودولوژی برخاسته از درون آنها،  متن‌هائی فلسفی و الاهیاتی در کشور فراهم آورند تا مبتنی بر آنها تئوری هائی برای نوعی آشتی با جهان و کاهش منازعات در کنار حفظ اصول و ارزش های ساختاری کشور  پدید آید.

بی تردید اگر این اتفاق در حوزه ژرفای فلسفی و روزآمدی الاهیاتی صورت نگیرد سیاست‌مداران و دانشِ سیاسی و حتی اجتماعی در کشور نخواهند توانست، بازیگرانی کارآمد در موضوع چنین معاهداتی باشند. فهم نظام حاکم بر برجام بدون اینگونه شرح و بسط‌ها برای سیاست‌ورزی در کشور میسور نیست و راهی که اینگونه و بدون اقبال به این بخش از دانش برگزیده شود پرهزینه خواهد شد.

برای ورود کشور به فضای تفاهم‌های بین‌المللی نظیر آنچه در برجام رخ داد اتخاذ سیاست هائی مبتنی بر چرخش‌های مقطعی و یا نرمش و  کوتاه‌آمدن‌های تاکتیکی یعنی ورودِ غیرِ الاهیاتی و غیرِ مبتنی بر نگرش‌های فلسفی پاسخگوی نیازهای کنونی جامعۀ دینی و فرهنگِ ملی و تاریخی کشور نیست. دانشگاه‌های علوم انسانی در کشور و حوزه دینی باید فلسفه و الاهیاتی نوین ، با لحاظ ضرورت های نسل کنونی و از دل سرمایه های سنتی و مدرن کشور در این ارتباط فراهم آورند.

تدارک چنین فلسفه و الاهیاتی سپهر و فضائی امن و اطمینان بخش برای تمامی ارکان جامعه در مسیر حرکات و تحرکات ملی و بین‌المللی فراهم می آورد و مانع از شکل‌گیری فضائی شک‌آلوده در مذاکره با جهان میان گروههای رقیب سیاسی نیز می شود. 

#دکتر_یونس_احمدی_دین‌پژوه_و_مدرس_دانشگاه

#الاهیات_برجام

کانالِ تلگرامی ساختارهای ایرانی

@Iranianstructures

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

       

 

نظرات ارسال نظر